โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ ภัยเงียบที่อันตรายถึงแก่ชีวิต

by kaewsai

โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ ภัยเงียบที่อันตรายถึงแก่ชีวิต 1

โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ เป็นโรคเกี่ยวกับความผิดปกติของหัวใจอย่างหนึ่ง ซึ่งยังไม่ค่อยพบผู้ป่วยมากนัก

แต่มีความร้ายแรงค่อนข้างมากทีเดียว ถึงขั้นทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตหรือเกิดความพิการได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที

โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบเป็นโรคที่สามารถพบได้ในทุกเพศทั้งหญิงและชาย และเกิดขึ้นได้กับคนทุกวัย โดยมากมักจะพบในวัยผู้ใหญ่

และพบมากขึ้นในผู้สูงอายุ โรคนี้จัดว่าเป็นภัยเงียบก็ว่าได้ เนื่องจากบางประเภทไม่มีการแสดงอาการอย่างชัดเจน

จึงยากต่อการตรวจพบและรักษาได้ทันเวลา ในบางรายอาจรุนแรงถึงขั้นผู้ป่วยเสียชีวิตแล้ว เพิ่งตรวจพบสาเหตุก็มี

โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ คืออะไร?

โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ (Endocarditis) คือ การอักเสบที่เกิดขึ้นกับเยื่อบุผนังด้านในหัวใจ เป็นผลมาจากหัวใจมีกลไกในการทำงานที่ผิดปกติจากเดิม

ซึ่งการอักเสบนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกส่วนของหัวใจ โดยส่วนมากจะพบว่าเกิดที่บริเวณเยื่อบุลิ้นหัวใจด้านซ้ายที่กั้นระหว่างห้องล่างและห้องบน

เนื่องจากหัวใจเป็นอวัยวะภายในที่ค่อนข้างละเอียดอ่อน และมีหน้าที่สำคัญในการกระจายเลือดไปหล่อเลี้ยงยังอวัยวะที่สำคัญส่วนอื่นๆ

เมื่อหัวใจหรือส่วนอื่นที่อยู่บริเวณโดยรอบเกิดความผิดปกติ หรือเกิดมีก้อนลิ่ม ซึ่งก้อนลิ่มเหล่านี้จะหลุดและลอยออกไปอุดตันตามหลอดเลือด

อีกทั้งลิ่มเลือดบางก้อนอาจจะมีเชื้อแบคทีเรียติดอยู่ เมื่อลอยออกไปสู่หลอดเลือดก็อาจจะมีการกระจายเชื้อไปยังส่วนอื่นๆ เพิ่มขึ้นอีกได้

สาเหตุของโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ

สาเหตุหลักเกิดจากกลไกในการทำงานของหัวใจเกิดความผิดปกติ หรือมีการติดเชื้อแบคทีเรีย จนเกิดการอักเสบขึ้นยังบริเวณลิ้นหัวใจหรือบริเวณอื่นๆ

การอักเสบจะส่งผลต่อการไหลเวียนของเลือดในห้องต่างๆ ของหัวใจ จนเกิดความผิดปกติขึ้น ส่งผลให้เกิดเป็นก้อนเลือดเล็กๆ

ไปจับติดอยู่ตามลิ้นหัวใจหรือผนังหัวใจ และอาจจะหลุดลอยไปตามกระแสเลือด เข้าไปอุดตันยังหลอดเลือดต่างๆ

ที่เป็นเส้นทางให้เลือดไหลเวียนไปสู่อวัยวะส่วนอื่น เมื่อขาดเลือดมาหล่อเลี้ยงอวัยวะก็จะทำให้อวัยวะส่วนนั้นเกิดความผิดปกติขึ้น

ซึ่งการอักเสบสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งจากการติดเชื้อ และไม่ได้ติดเชื้อ และสามารถเกิดขึ้นแค่จุดใดจุดหนึ่งหรือเกิดหลายๆ จุดพร้อมกันก็ได้ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค

โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบสามารถแบ่งออกได้ 2 ประเภท ดังนี้

1.โรคเยื้อบุหัวใจอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อ (Infective endocarditis หรือ Infectious endocarditis)

เป็นการอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น เชื้อสแตฟฟีโลค็อกคัสและสเตรปโตค็อกคัส เป็นต้น

ซึ่งเชื้อโรคเหล่านี้สามารถเข้าสู่ร่างกายได้จากการผ่าตัด การถอนฟัน เหงือกอักเสบ หรือใช้เข็มฉีดยาที่ไม่สะอาด

เชื้อโรคก็จะเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้เกิดอาการอักเสบของเยื้อบุหัวใจและลิ้นหัวใจ

อาการโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบชนิดติดเชื้อ โดยทั่วไปผู้ป่วยจะมีอาการไข้หรือไข้สูง ปวดศีรษะ มีอาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร

น้ำหนักลด ผอมลง ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและข้อ หายใจลำบาก เสียงหัวใจที่เต้นมีความผิดปกติ มีผื่นแดงขึ้นตามแขนขา

อาจจะมีอาการแน่นหน้าอกบ้าง และในบางรายอาจจะมีอาการอื่นๆ แทรกซ้อนด้วย เช่น มีอาการเจ็บม้าม หรือปวดหลัง

เนื่องจากมีการอุดตันที่บริเวณหลอดเลือดที่ส่งไปเลี้ยงไต จนทำให้ไตเกิดภาวะขาดเลือด หรือเกิดอาการไตอักเสบ เป็นต้น

ซึ่งอาการแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นนั่น ก็จะขึ้นอยู่กับว่ามีการอุดตันเพิ่มขึ้นที่บริเวณหลอดเลือดที่ส่งไปเลี้ยงอวัยวะบริเวณใด

2.โรคเยื้อบุหัวใจอักเสบโดยไม่มีการติดเชื้อ (Non bacterial thrombotic endocarditis หรือ non infectious)

เป็นการอักเสบที่เกิดจากการทำงานที่ผิดปกติของหัวใจ จนเกิดเป็นตะกอนลิ่มเลือดหลุดลอยไปตามกระแสเลือดแล้วไปอุดตันที่บริเวณส่วนต่างๆ ที่สำคัญอย่างเช่น

หลอดเลือดสมอง หลอดเลือดปอด และหลอดเลือดหัวใจ เป็นต้น มีความรุนแรงถึงขั้นทำให้ผู้ป่วยพิการหรือเสียชีวิตได้ และเป็นประเภทที่วินิจฉัยได้ยาก

อาการผู้ป่วยเยื่อบุหัวใจชนิดไม่มีการติดเชื้อ ผู้ป่วยที่เป็นโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบประเภทนี้มักจะไม่มีอาการแสดงออกให้เห็นชัดเจน  ส่วนใหญ่แพทย์จะตรวจพบสาเหตุในตอนที่ผู้ป่วยเสียชีวิตลงแล้ว

ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ

  • กลุ่มผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงที่จะเกิดการติดเชื้อระหว่างการรักษาได้ เช่น ผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการผ่าตัด ถอนฟันหรือเหงือกอักเสบ เป็นต้น
  • เด็กที่มีความพิการทางหัวใจตั้งแต่กำเนิด
  • ผู้ที่ป่วยเป็นโรคหัวใจ
  • ผู้ป่วยโรคลำไส้อักเสบ
  • ผู้ที่ใส่ลิ้นหัวใจเทียม
  • ผู้ป่วยโรคปอดเรื้อรัง
  • ผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามต่างๆ
  • ผู้ป่วยที่ต้องใช้เครื่องสวนปัสสาวะ
  • ผู้ป่วยที่มีเกล็ดเลือดสูงผิดปกติ
  • ผู้ที่ชอบสูบบุหรี่จัด

การวินิจฉัย

เบื้องต้นแพทย์จะทำการตรวจร่างกาย สอบถามรายละเอียดของอาการ ประวัติการรักษา และประวัติการใช้สารเสพติด

สำหรับผู้ป่วยที่การอักเสบของเยื่อบุหัวใจเกิดจากการติดเชื้อ ทางแพทย์จะทำการเพาะเชื้อจากเลือด ซึ่งในขั้นตอนนี้จะต้องทำซ้ำหลายครั้ง

เพื่อความแม่นยำของผลที่ออกมา และในขั้นตอนสุดท้ายแพทย์จะทำการอัลตราซาวด์หัวใจ ในส่วนของผู้ป่วยที่การอักเสบไม่ได้มาจากการติดเชื้อนั้น

ทางแพทย์ยังไม่สามารถหาวิธีตรวจวินิจฉัยได้อย่างแน่ชัด เนื่องจากส่วนใหญ่จะตรวจพบในตอนที่ผู้ป่วยเสียชีวิตลงแล้ว

ภาวะแทรกซ้อน

โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบเป็นโรคที่มีส่วนทำให้เกิดก้อนลิ่มเลือดและแบคทีเรียขึ้นในเส้นเลือดหัวใจ ซึ่งตัวก้อนลิ่มเลือดเหล่านี้

มีโอกาสที่จะแตกและกระจายไปสู่หลอดเลือดที่ไปล่อเลี้ยงอวัยวะสำคัญส่วนอื่นๆ ของร่างกาย จนทำให้เกิดการอุดตันในหลอดเลือดในส่วนต่างๆ

และอาจจะมีแพร่กระจายเชื้อไปสู่อวัยวะสำคัญหลายส่วน จนทำให้เกิดการติดเชื้อในส่วนอื่นๆ เพิ่มอีก

ส่งผลให้เกิดภาวะโรคแทรกซ้อนขึ้นอีก ได้แก่ โรคลิ่มเลือดอุดตันในเส้นเลือดภายในปอด โรคปอดติดเชื้อ

โรคไตวาย โรคหัวใจวาย โรคลิ้นหัวใจถูกทำลาย เยื่อหุ้มสมองอักเสบหรือมีการติดเชื้อในสมอง เป็นต้น

วิธีรักษาโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ

โดยส่วนใหญ่แล้ว แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะทำการรักษาตามสาเหตุและรักษาแบบประคองอาการของผู้ป่วย ซึ่งก็มีดังนี้

การรักษาตามสาเหตุ

คือการรักษาอาการนำของโรคก่อน ในที่นี้หมายถึงหากเกิดจากโรควัณโรค ก็ต้องทำการรักษาโรควัณโรค หากเกิดโรคมะเร็ง

ก็ต้องทำการรักษาโรคมะเร็งก่อน เป็นต้น และหากเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย แพทย์จะใช้ยาปฏิชีวะในการฆ่าเชื้อทางหลอดเลือด

การรักษาแบบประคองอาการ

คือการรักษาตามอาการ เช่น การเจาะเอาของเหลวออกจากถุงหุ้มหัวใจ การให้ออกซิเจนในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการหายใจไม่ทัน

หรือการผ่าตัดหากผู้ป่วยมีอาการรุนแรง เป็นต้น ในการรักษาก็ต้องขึ้นอยู่กับอาการว่ารุนแรงมากน้อยเพียงใด

ควรรักษาด้วยวิธีใดจึงจะเหมาะสม ซึ่งก็ต้องขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาอีกทีว่าเห็นสมควรอย่างไร

วิธีป้องกันโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ

  • ดูแลสุขภาพให้แข็งแรง ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ทานอาหารที่มีประโยชน์ และพักผ่อนให้เพียงพอ
  • รักษาความสะอาดของช่องปาก ฟัน และเหงือก เพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย
  • หลีกเลี่ยงการสักผิว หรือการใช้เข็มที่ไม่สะอาด
  • หากเป็นโรคที่มีความเสี่ยงควรปฏิบัติตนตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด เพื่อลดความเสี่ยงที่จะเกิดโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบเพิ่ม
  • งดสูบบุหรี่

โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ ภัยเงียบที่อันตรายถึงแก่ชีวิต 2

Credit : kp.ua

ปัจจุบันมีโรคเกี่ยวกับหัวใจเกิดขึ้นอย่างมากมาย รวมถึง โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ ด้วย หลายคนอาจจะรู้สึกว่าโรคนี้เป็นโรคที่น่ากลัว

ไม่แน่ใจว่าจะรักษาให้หายได้หรือไม่ ซึ่งจากข้อมูลทางการแพทย์พบว่าในผู้ป่วยบางรายสามารถรักษาให้หายได้ด้วยการใช้ยาปฏิชีวนะ

โรคนี้จึงไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด แต่ถึงรักษาหายแล้วแต่ไม่ดูแลสุขภาพให้ดีก็มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้อีกเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม การรักษาสุขภาพให้แข็งแรง โดยหมั่นออกกำลังกาย และเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ ก็จะเป็นเกาะป้องกันการเกิดโรคได้ดีที่สุดแล้ว

และเมื่อใดที่พบว่าร่างกายมีความผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจรักษาทันที เพื่อที่อาการจะได้ไม่ลุกลามและสามารถรักษาได้อย่างทันท่วงที

Related Posts