เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค โรคร้าย… อันตรายถึงชีวิต !

เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ฟังแค่นี้ย่อมทำให้รู้สึกใจหายไม่น้อย เพราะโรคที่เกิดขึ้นกับสมอง มักเป็นโรคที่เราไม่ควรนิ่งนอนใจ

เนื่องจากความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตย่อมมีสูง โดยเฉพาะหากเป็น เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค ด้วยแล้ว

ยิ่งควรรีบสังเกตความผิดปกติของร่างกาย และรีบพบแพทย์เพื่อทำการรักษาอย่างเร็วจะดีที่สุด วันนี้เลยพาคุณมาทำความรู้จักกันค่ะว่า

เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค คืออะไร สาเหตุ อาการ และวิธีรักษาป้องกันทำได้อย่างไรบ้าง ไปติดตามกันเลยค่ะ

เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค คืออะไร?

โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค (Tuberculous Meningitis หรือ TBM) เป็นโรคติดเชื้อที่มีอาการรุนแรง

และบ่อยครั้งมักก่อให้เกิดความเสียหายต่อระบบประสาทอย่างถาวร จึงทำให้ผู้ป่วยโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

จำเป็นจะต้องได้รับการวินิจฉัยและได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วที่สุด ก่อนที่อาการของโรคจะรุนแรงหนักขึ้น

โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค เกิดจากอะไร?

โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค เกิดจากการติดเชื้อวัณโรค (Mycobacterium Tuberculosis) ซึ่งเป็นเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง

สามารถแพร่กระจายได้ทางอากาศและสารคัดหลั่ง ส่วนใหญ่แล้วผู้ป่วยจะติดเชื้อในอวัยวะอื่น ๆ ก่อน โดยเฉพาะการติดเชื้อวัณโรคที่ปอด

ร้อยละ 1-2 จะมีการแพร่กระจายมาที่เยื่อหุ้มสมอง โดยผู้ป่วยผู้ป่วยประมาณร้อยละ 20 จะได้รับผลกระทบระยะยาว

โดยมักเกี่ยวข้องกับสมอง โรคลมชัก อัมพาต และสูญเสียการได้ยิน อีกทั้งผู้ป่วยร้อยละ 15-30 จะเสียชีวิตแม้ได้รับการรักษาเป็นอย่างดี 

ปัจจัยเสี่ยงของโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

ถึงแม้ว่าโรควัณโรคและโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค สามารถเกิดขึ้นได้ในเด็กและผู้ใหญ่ทุกเพศทุกวัย

แต่ในบุคคลบางกลุ่มที่มีปัญหาสุขภาพบางประการ จะมีความเสี่ยงต่อโรคนี้มากยิ่งขึ้น ซึ่งความเสี่ยงดังกล่าว ได้แก่

  • ประวัติการติดเชื้อเอชไอวี (HIV) / เอดส์ (AIDs)
  • มีประวัติติดแอลกอฮอล์
  • มีระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ
  • กำลังรับประทานยากดภูมิคุ้มกัน หรือยาเคมีบำบัด
  • เป็นโรคเบาหวาน

อาการของโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค จะมีอาการแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยในระยะเริ่มแรกอาจจะมีอาการที่ไม่ชัดเจน หรือมีความคลุมเครือกับโรคอื่น ๆ

เช่น อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย เหนื่อยล้า ไข้ต่ำ ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้นานหลายสัปดาห์จนถึงหลายเดือน

เมื่อโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรคมีอาการรุนแรงมากขึ้น ผู้ป่วยจะไม่แสดงลักษณะอาการที่คล้ายกับ

อาการของโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย (bacterial meningitis) เช่น ปวดศีรษะ คอแข็ง (stiff neck) หรือภาวะไวต่อแสง (light sensitivity) แต่อาจพบอาการเหล่านี้แทน

  • มีไข้
  • ผู้ป่วยอาจรู้สึกสับสน
  • คลื่นไส้และอาเจียน
  • อ่อนเพลีย
  • ฉุนเฉียวหรือหงุดหงิดง่าย
  • ผู้ป่วยอาจหมดสติ

การวินิจฉัยโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

แพทย์จะทำการตรวจร่างกายและอาจสอบถามประวัติของผู้ป่วย เกี่ยวกับอาการและประวัติทางการแพทย์ที่ผ่าน ๆ มา

โดยเฉพาะการติดเชื้อที่ปอด รวมถึงโรคเรื้อรังอื่น ๆ ที่อาจเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

ในกรณีที่แพทย์สงสัยว่าผู้ป่วยอาจมีภาวะของโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรคจริง ๆ อาจสั่งให้มีการตรวจเพิ่มเติมอื่น ๆ ได้แก่

  • การเจาะน้ำไขสันหลังไปตรวจ
  • การเพาะเชื้อจากเลือด
  • เอกซเรย์ปอด
  • เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) ที่ศีรษะ
  • การทดสอบที่ผิวหนังเพื่อดูการติดเชื้อวัณโรค (PPD skin test)

ภาวะแทรกซ้อนของโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

การป้องกันภาวะแทรกซ้อนของโรคเยื้อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค มีความสำคัญเป็นอย่างมาก เนื่องจากในบางกรณี

ภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ อาจก่อให้เกิดผลที่ตามมาอย่างถาวร รวมถึงอาจมีอันตรายถึงชีวิต โดยภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่

  • ชัก
  • สูญเสียการได้ยิน
  • สมองขาดเลือด

ในกรณีที่ความดันในสมองเพิ่มขึ้น ความดันที่เพิ่มขึ้นในสมองอาจทำให้สมองเกิดความเสียหายอย่างถาวร

ไม่สามารถฟื้นฟูย้อนกลับให้เป็นปกติเหมือนเดิมได้ ซึ่งภาวะแทรกซ้อนนี้สามารถป้องกันได้โดยการติดตามอาการอย่างใกล้ชิด

ถ้าผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะมากร่วมกับมีปัญหาเกี่ยวกับการมองเห็น ควรรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด เนื่องจากอาการเหล่านี้เป็นสัญญาณของความดันในสมองที่เพิ่มขึ้น

วิธีรักษาโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

ยายับยั้งเชื้อแบคทีเรียที่ใช้ในการรักษาโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค ได้แก่ isoniazid (INH), rifampin (RIF), pyrazinamide (PZA) และ streptomycin (SM)

ซึ่งยาทั้ง 4 ชนิดนี้ มีความสามารถผ่านเข้าไปในน้ำไขสันหลังได้ ส่วน  ethambutol อาจมีประสิทธิภาพน้อยกว่าในโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

ยกเว้นแต่ว่าจะใช้ในปริมาณที่สูงพอ ในกรณีที่ผู้ป่วยแพ้ยา แพทย์อาจใช้ยาตัวเลือกที่สอง

ซึ่งอาจมีประสิทธิภาพน้อยกว่ายาในตัวเลือกแรก ได้แก่  ethionamide, cycloserine, ofloxacin และ para -aminosalicylic acid (PAS)

นอกจากนี้ แพทย์อาจใช้ยาสเตียรอยด์เพื่อช่วยป้องกันอาการแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นกับระบบประสาท

ส่วนระยะเวลาที่ใช้ในการรักษาโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรคยังไม่แน่นอน

โดยระยะเวลาของการรักษาแบบเดิมคือ 6-9 เดือน แต่ก็มีงานวิจัยบางชิ้นที่สนับสนุนให้มีการรักษานานถึง 24 เดือน

วิธีป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค

วิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค คือ การป้องกันการติดเชื้อวัณโรค ซึ่งเชื้อวัณโรคเป็นเชื้อที่พบได้บ่อยในชุมชน

หลายคนเป็นพาหะของโรคแม้ว่าจะมีร่างกายปกติ ซึ่งการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคสามารถทำได้โดย

1.การฉีดวัคซีน Bacillus Calmette-Guérin หรือวัคซีน BCG จะสามารถช่วยควบคุมการแพร่กระจายของเชื้อวัณโรคได้

โดยอายุที่เหมาะสมที่สุดในการรับวัคซีน BCG คือตั้งแต่เด็กแรกเกิดจนถึงอายุ 1 ปี และควรได้รับวัคซีนซ้ำอีก 1 ครั้ง เมื่อเข้าเรียนในโรงเรียนปีแรก

2.ในกรณีที่ได้รับสัมผัสโรค สัมผัสกับสารคัดหลั่ง เลือด น้ำลายจากผู้ป่วย หรือมีผู้อยู่บ้านเดียวกันเป็นวัณโรค ควรไปพบแพทย์เพื่อรับคำแนะนำเกี่ยวกับยาป้องกันวัณโรค

3.การรักษาสุขภาพให้แข็งแรง ออกกำลังกายสม่ำเสมออย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 ถึง 4 ครั้ง เลือกรับประทานอาหารครบทั้ง 5 หมู่

จะทำให้ภูมิต้านทานมีความแข็งแรง สามารถต้านทานต่อเชื้อวัณโรคได้

4.ผู้ป่วยที่เป็นโรควัณโรคปอดหรือวัณโรคที่อวัยวะอื่น ๆ ควรรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ ไม่ลืมทานยา

รับประทานยาตามระยะเวลาที่แพทย์กำหนด การหยุดยาเองถึงแม้ว่าอาการดีขึ้น อาจทำให้โรควัณโรคกำเริบขึ้น และอาจดื้อยาที่รักษาอยู่ได้

และบ่อยครั้งก็มีโอกาสที่เชื้อจะแพร่กระจายไปยังเยื่อหุ้มสมอง เกิดเป็นโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรคได้

5.ผู้ป่วยโรควัณโรคควรปิดปาก ปิดจมูก ในเวลาไอหรือจาม เพื่อป้องกันการแพร่กระจายเชื้อโรคไปสู่คนในครอบครัวหรือผู้อื่น

6.ถ้ามีผู้ติดเชื้อวัณโรคอยู่ในบ้าน ควรใช้ช้อนกลางในการรับประทานอาหาร ควรแยก ช้อน จาน ชาม

ของผู้ป่วยเป็นการเฉพาะ และหลังจากใช้ควรทำความสะอาดและฆ่าเชื้อด้วยการต้มในน้ำเดือด

Credit : womanadvice.ru

โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค เป็นโรคที่อันตรายอย่างมาก เพราะมีอัตราของการเสียชีวิตค่อนข้างสูง

และอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อร่างกายอย่างถาวร การป้องกันความเสียหายดังกล่าว

สามารถทำได้โดยการได้รับการวินิจฉัยและรักษาโดยเร็วที่สุด ก็จะทำให้ผู้ป่วยสามารถฟื้นตัวได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

Mahosot.com ลดน้ำหนัก ลดความอ้วน วิธีทําให้ผิวขาวใส การรักษาสิวจุดด่างดำ
Reset Password