สุขภาพ

ตับอ่อนอักเสบ โรคอันตรายใกล้ตัวที่สาวๆ ควรทำความรู้จัก

ตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน อาการ

โรคตับอ่อนอักเสบ (Pancreatitis) คือโรคที่เกิดจากการอักเสบภายในเซลล์ของตับอ่อน (Pancreas)

เป็นโรคที่พบได้บ่อย แม้ว่าจะไม่ใช่ในกลุ่มที่ชอบดื่มแอลกอฮอล์ก็ตาม

ดังนั้นเราจึงสามารถพบโรคนี้ได้ทั้งชนิดที่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ และชนิดที่ไม่ได้ติดเชื้อ

และแม้ว่าจะเป็นโรคที่พบในผู้ชายได้มากกว่าผู้หญิง แต่สำหรับสาวๆ แล้วก็มีโอกาสจะเกิดขึ้นได้โดยไม่รู้ตัว

และส่วนใหญ่มักจะปล่อยปละละเลยกับอาการที่เกิดขึ้น ทำให้ความรุนแรงของโรคลุกลามจนยากต่อการรักษา

สาวๆ ที่มีพฤติกรรมเสี่ยง โดยเฉพาะนิสัยที่ชอบดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ จะมีความเสี่ยงมากกว่าคนปกติ

และยังพบได้จากปัจจัยอื่นๆ ที่ทำให้ตับอ่อนทำงานผิดปกติ จนกลายเป็นอาการอักเสบ

ลองมาทำความรู้จักกับโรคนี้กันให้มากขึ้น เพื่อจะได้ป้องกันได้ทันก่อนที่โรคจะลุกลามจนยากต่อการเยียวยานั่นเองค่ะ

ตับอ่อนอักเสบ ภาวะอักเสบที่เกิดขึ้นกับเซลล์ตับอ่อน

การอักเสบของตับอ่อน เกิดขึ้นได้ทั้งชนิดเฉียบพลันและเรื้อรัง

จากปกติหน้าที่ของตับอ่อนคือการสร้างฮอร์โมนตัวสำคัญที่ช่วยทำให้ร่างกายสามารถทำงานได้อย่างสมดุล

ซึ่งมีฮอร์โมนสำคัญอย่าง Insulin, Glucagon และ Somatostatin

โดยทั้งหมดจะสัมพันธ์กับการทำงานของระบบย่อยอาหารเป็นหลัก

และยังทำหน้าที่ผลิตเอนไซม์ช่วยย่อยอาหารที่จะถูกส่งเข้าไปในลำไส้เล็กผ่านทางท่อตับอ่อน

เมื่อตับอ่อนอักเสบขึ้นมา จะทำให้ระบบการทำงานของอวัยวะชิ้นนี้ผิดปกติ

โดยผู้ป่วยจะเกิดการอักเสบแบบเฉียบพลัน (Acute pancreatitis) ก่อนเป็นอันดับแรก

ซึ่งจะมีอาการที่รุนแรง เซลล์ตับอ่อนบวมมากขึ้น ไขมันเกิดการตายขึ้น และพบว่ามีการตกเลือดร่วมด้วย

การอักเสบแบบเฉียบพลัน อาจจะเกิดขึ้นแบบทันทีทันใด หรืออาการจะค่อยๆ ปรากฏขึ้นภายใน 2-3 วัน

ผู้ป่วยสามารถมีอาการดีขึ้นและหายเป็นปกติได้ภายหลังการรักษาประมาณ 1-2 สัปดาห์

ส่วนโรคตับอ่อนอักเสบแบบเรื้อรัง (Chronic pancreatitis) จะเกิดขึ้นภายหลังที่เซลล์มีการอักเสบมาก่อนหน้านี้แล้ว

และการอักเสบก็ยังคงดำเนินไปโดยไม่สามารถรักษาให้หายได้มาก่อนหน้านี้

อาการที่เกิดขึ้นสามารถเป็นได้ทั้งการอักเสบเฉียบพลันซ้ำๆ แบบเป็นๆ หายๆ

หรือเซลล์ที่อักเสบมีการรวมตัวกันกลายเป็นถุงน้ำที่เรียกกันว่าถุงน้ำตับอ่อนจากตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง (Pancreatic pseudocyst)

มีพังผืดเกิดขึ้นและทำให้การทำงานของตับอ่อนเสื่อมสภาพเนื่องจากเซลล์บางส่วนตายไป

สาเหตุของการเกิดโรคตับอ่อนอักเสบ

ตับอ่อนอักเสบ ยังไม่สามารถค้นหาสาเหตุในการเกิดโรคที่แน่ชัดได้

แต่เชื่อว่าเกิดจากน้ำย่อยที่ผลิตขึ้นจากตับอ่อนอย่างทริปซินที่มีหน้าที่หลักในการย่อยโปรตีน

ตามปกติจะไม่ทำงานเมื่ออยู่ในตับอ่อน แต่จะเริ่มทำงานเมื่อถูกส่งเข้าไปภายในลำไส้เล็กแล้ว

แต่ด้วยความผิดปกติของกลไกเคมี ทำให้น้ำย่อยถูกกระตุ้นทำงานภายในตับอ่อน

เกิดการย่อยสลายเซลล์จนกลายเป็นภาวะอักเสสบตามมา นอกจากนี้ที่พบได้บ่อยคือ

พฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากและบ่อยครั้ง เนื่องจากแอลกอฮอล์จะเป็นพิษโดยตรงกับอวัยวะสำคัญชิ้นนี้

ทำให้เกิดการเสื่อมสภาพลงอย่างรวดเร็ว มาพร้อมกับระบบการทำงานที่ผิดปกติ จนกลายเป็นการทำลายเซลล์ของตัวเองตามมา

อาการของโรคตับอ่อนอักเสบ

กรณีที่ผู้ป่วยมีภาวะตับอ่อนอักเสบแบบเฉียบพลัน อาการที่พบได้คือ ปวดท้องอย่างรุนแรงแบบไม่ทันตั้งตัว

และมักไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า อาการปวดจะร้าวไปทั่วทั้งตัวและคงอยู่ประมาณ 2-3 วัน

ร่วมกับอาการไข้สูง คลื่นไส้อาเจียน เบื่ออาหาร และอ่อนเพลีย ส่วนผู้ป่วยที่มีภาวะตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง

การอักเสบเกิดขึ้นมานานแบบเป็นๆ หายๆ บางครั้งอาจมีอาการแบบเฉียบพลันร่วมด้วย

อาการหลักๆ ที่พบคือ ปวดท้องเป็นครั้งคราวหรือปวดอยู่ตลอดเวลา บางครั้งก็ปวดร้าวไปทั่วทั้งตัว

พบว่าอุจจาระมีสีเทา ซีด และบางครั้งมีไขมันปนออกมาด้วยขณะขับถ่าย น้ำหนักตัวลดลงมากผิดปกติ

เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย ยิ่งรับประทานอาหารเข้าไป ก็จะยิ่งทำให้อาการปวดรุนแรงมากขึ้น

การรักษาและดูแลตัวเองของผู้ป่วยโรคตับอ่อนอักเสบ

การรักษาโรคตับอ่อนอักเสบ จะช่วยลดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงที่จะเกิดขึ้นตามาหากผู้ป่วยดูแลตัวเองไม่ดี

โดยแพทย์ที่ทำการรักษา มีเป้าหมายคือกำจัดต้นตออันเป็นสาเหตุของการเกิดโรค

และบรรเทาอาการข้างเคียงอันเนื่องมาจากภาวะแทรกซ้อน มีการรักษาด้วยยาหากมีอาการปวดท้องมาก

แพทย์จะให้ยาระงับอาการปวด เช่น เพทินดิน และเมเพริดิน ทุก 4-6 ชั่วโมง

แต่จะหลีกเลี่ยงการให้มอร์ฟีนที่มีผลข้างเคียงสูง กรณีที่ผู้ป่วยเกิดภาวะช็อก

ซึ่งเป็นสาเหตุที่มักทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต แพทย์จะใช้วิธีต่อสายยางเข้าไปภายในเส้นเลือดดำด้วย

เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะช็อก เป็นการประเมินสภาพน้ำในร่างกาย

ตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน
Photo Credit : womenshealthency.com

บางรายอาจได้รับเลือดและสารน้ำทดแทนน้ำที่สูญเสียไปภายในช่องท้อง

ให้โซเดียมคาร์บอเนตเพื่อลดความเป็นกรด ร่วมกับลดการทำงานของตับอ่อน

และทำการดูดน้ำย่อยจากกระเพาะอาหารออกด้วยการใส่สายตรงเข้าสู่กระเพาะอาหารทางจมูก

ซึ่งจะทำในรายที่มีอาการรุนแรง เป็นการช่วยลดภาวะตึงตัวของท้อง และลดอาการคลื่นไส้อาเจียนไปในตัวด้วย

นอกจากนี้ยังมีการรักษาตามดุลยพินิจของแพทย์ ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของผู้ป่วยและระดับความรุนแรงที่เกิดขึ้น

ในรายที่อาการดีขึ้นแล้ว จะต้องดูแลตัวเองด้วยการหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ กินยาตามแพทย์สั่ง

เข้ารับการตรวจร่างกายตามนัดหมาย และหมั่นสังเกตความผิดปกติของตัวเอง

เพราะโรคตับอ่อนอักเสบ สามารถกลับมาเป็นได้อีกแบบไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า


แสดงความคิดเห็น ติชม ข้างล่างนี้เลย

comments

Mahosot.com ลดน้ำหนัก ลดความอ้วน วิธีทําให้ผิวขาวใส การรักษาสิวจุดด่างดำ